نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران

چکیده

نظریه کنش گفتار یکی از نظریات زبان‌شناسی است که می‌تواند در تحلیل متون ادبی استفاده شود. این نظریه  بر پایه نظریات آستین شکل گرفت و او واحد‌های ارتباط زبانی را کنش گفتار نام نهاد. این نظریه را جان سرل جرح و تعدیل کرد و آن را  به پنج دسته تقسیم نمود: اظهاری، ترغیبی، تعهدی، عاطفی و اعلامی. مقاله حاضر درصدد استفاده از این نظریه برای بررسی یکی از نامه‌ها (عهد نامه مالک اشتر) و یکی از خطبه‌ها ( غراء) است. وجه اشتراکی که موجب انتخاب این دو متن شده، جنبه ارشادی و به عبارتی غلبۀ کنش ترغیبی بر این متون است. مقاله پیش رو علاوه بر بررسی این شباهت‌ها، به موجب تفاوت مخاطبان این دو متن، چگونگی استفاده از کنش‌های مستقیم و غیر مستقیم و نیز برخی تمایزات درون کنش‌ها را نیز بررسی کرده است.

کلیدواژه‌ها

نهج‌البلاغه( صبحی صالح)، قم: مؤسسه دارالهجره.
حسینی، سیدعلی (1385)، ترجمه و شرح مبادی‌العربیه(نحو)، جلد4،چاپ 14، قم: دارالعلم.
دشتی، محمد (1379)، ترجمه نهج‌البلاغه امام علی علیه‌السلام، قم: انتشارات مشهور.
صفوی، کورش (1383)، درآمدی بر معنی شناسی، چاپ 2، تهران: سوره مهر.
ـــــــــــ  (1384)، فرهنگ توصیفی معنی شناسی، تهران: فرهنگ معاصر.
Austin, J. L: How To Do Things With Words? The William James Lectures delivered at Harvard University. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1970.
Searle, John R, A classification of illocutionary acts, Cambridge: Cambridge University Press, 1976.  
__________  , Indirect speech act, Berkeley: University of California press,1976.
__________  , Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language, Cambridge: Cambridge University Press,1969.