نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
دانشکده زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه بینالمللی مجازی المصطفی، قم، ایران
چکیده
نظریه کنش گفتار یکی از نظریات زبانشناسی است که میتواند در تحلیل متون ادبی استفاده شود. این نظریه بر پایه نظریات آستین شکل گرفت و او واحدهای ارتباط زبانی را کنش گفتار نام نهاد. این نظریه را جان سرل جرح و تعدیل کرد و آن را به پنج دسته تقسیم نمود: اظهاری، ترغیبی، تعهدی، عاطفی و اعلامی. مقاله حاضر درصدد استفاده از این نظریه برای بررسی یکی از نامهها (عهد نامه مالک اشتر) و یکی از خطبهها ( غراء) است. وجه اشتراکی که موجب انتخاب این دو متن شده، جنبه ارشادی و به عبارتی غلبۀ کنش ترغیبی بر این متون است. مقاله پیش رو علاوه بر بررسی این شباهتها، به موجب تفاوت مخاطبان این دو متن، چگونگی استفاده از کنشهای مستقیم و غیر مستقیم و نیز برخی تمایزات درون کنشها را نیز بررسی کرده است.
کلیدواژهها