نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دانشکده زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه بینالمللی مجازی المصطفی، قم، ایران
چکیده
هدف از بررسی ریشۀ اسطوره در داستانهای شاهنامه، پرداختن به نقش (پهلوانی، افسانهای، تاریخی) شخصیّت زال در شاهنامه فردوسی و بررسی ریشه اساطیری این شخصیّت است. قهرمانان حماسۀ ملّی در روند مستمر و پیوستهای به میدان میآیند که فصل مشترک اسطوره و تاریخ است. داستانهای زال تا نوادههای رستم، ریشه ای سکایی دارد و داستانهای مستقلی بوده که کوچکترین پیوندی با داستانهای دینی و افسانهای شاهان شرقی ایران نداشته است و به گونهای جداگانه گردآوری شده است. زال اسطورهایترین چهرۀ حماسه است .در دوره ساسانیان هنگام تنظیم خداینامه برخی از داستانهای سیستانی را با ماجراهای پهلوانی حماسی پادشاهان کیانی پیوند زدند. یافتههای پژوهش نشان میدهد زال منشأ افسانهای دارد و مانند شاهان و قهرمانان افسانهای ایران برخوردار از فر و فرهمندی است، سیمرغ پرنده اسطورهای که در کتابهای زرتشتی دربارۀ آن گفته شده است (دارای قدرتهای جادویی و اهورایی) است در کنار زال و رستم معنا مییابد.
کلیدواژهها