نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
دانشکده زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران
چکیده
هدف اصلی از نگارش پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل مختصّات و شاخصههای برجستۀ زبانی کتاب الانسان الکامل تألیف عزیزالدین نَسَفی است. عزیزالدین بن محمّد نسفی از برجستهترین حکمای الهی ایران در سده هفتم است که متأسفانه چندان شناخته شده نیست و در کتب تذکره و تراجم احوال آنگونه که باید به وی توّجه نشده است و رفتارهای مغرضانه نسبت به وی کم نیست. کتاب الانسان الکامل از آثار شاخص شیخ عزیزالدّین نسفی است که در سطح زبانی دارای ویژگیهای منحصر به فرد بوده است که تا به امروز به این اثر مهم پرداخته نشده است. به طور کلّی، زبان این نویسنده سهل و روان است و هر مخاطب صاحب ذوقی را به خود جذب میکند. یافتهها و نتایج پژوهش نشان میدهد که نَسفی در کتاب الانسان در سطح آوایی، بیش از همه به همحروفی، جناس و سجع توجّه کرده است. در سطح لغوی، به بهرهگیری از لغات و عبارتهای عربی در حد اعتدال، استعمال فراوان «کار» در معنی «اهمیت»، ترکیب سازیهای بیمانند، که برخی از آنها به تقلید از پیشینیان و برخی دیگر ساخته و پرداختۀ استعداد و توانمندی وی است، بیشتر توّجه شده است و در سطح دستوری، استعمال لغات در معنی مجازی، ساخت فعل امر با جزء صرفی «می»، به کار بردن وجه التزامی به جای وجه اخباری، به کار بردن یاء شرطی و ... از ویژگیهای خاص این کتاب است که آن را از سایر آثار نسفی متمایز می کند.
کلیدواژه‌ها
)