نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
دانشکده زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه زبان ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران
چکیده
توازن یک صعنت ادبی و یکی از ابزارهای مهم زیبایی شناسی است که به نوعی از تقارن صوری یا هماهنگی ساختاری در لفظ گفته میشود. درواقع «توازن» ابزاری کارآمد جهت ارتباط با مخاطب است که سبب برجستگی و موزونتر شدن یک اثر ادبی میگردد. نهج البلاغه متنی است که در بردارندۀ شگفتیهای بلاغت و نمونههای ارزنده فصاحت میباشد. در پژوهش حاضر که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته است، توازن و گونههای آن در خطبههای نهج البلاغه در سه سطح آوایی، واژگانی و نحوی مورد بررسی و مداقه قرار گرفت. نگارندگان درصد بررسی چگونگی ایجاد توازن و تأثیرگذاری بیشتر سخنان مولا امیرالمومنین بر ذهن مخاطب را از طریق این صنعت نشان دادند. یافتههای پژوهش نشان داد که حضرت علی(ع) با داشتن شناخت کامل از همۀ امکانات و ظرفیّتهای زبانی برای بیان دیدگاههای خویش در مورد مسائل مختلف از جمله مسائل اخلاقی، اجتماعی،عقیدتی، سیاسی، تربیتی و ... از این ابزار صوری جهت سلاست و روانی کلام خویش بهره برده است و اندیشه خویش را در قالب بهترین الفاظ و به صورتی هنرمندانه بیان کرده است. استفاده حضرت از این صنعت به همسانی و تناسب موسیقی با مضمون کلامشان انجامیده و پیام و احساس ایشان را به زیباترین و ماندگارترین شکل عرضه کرده است. در خطبههای نهج البلاغه از انواع روشهای ساخت توازن به صورت برجسته و کارآمد استفاده شده است.
کلیدواژه‌ها
)