نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
گروه زبان،ادبیات و فرهنگ شناسی، دانشگاه مجازی المصطفی، جامعه المصطفی العالمیه قم، قم، ایران.
چکیده
شعر در قرن هشتم هجری، با وجود اینکه دوران آشوبهای سیاسی و تلاطمهای اجتماعی بود، یکی از درخشانترین و غنیترین دورانهای ادبیات فارسی را پشت سر گذاشت. پژوهش حاضر که به روش توصیفی -تحلیلی انجام گرفته ، تبلور شعر شیعی و ولایی در عصر تیموریان و تأثیر آن بر شعر و ادب فارسی را مورد بررسی و مداقه قرار داده است. در این دوره، پیوند عمیقی میان «ادبیات» و «عقیده» برقرار شد و شعر شیعی و ولایی -در ستایش اهلبیت (ع)- جایگاه ویژهای در میان آثار شعرا پیدا کرد. سلسله تیموریان، پس از تیره شدن میراث امیر تیمور، به دوران پایداری و شکوفایی رسید که در آن، هنر و ادبیات نه تنها در کنار سیاست، بلکه به عنوان ابزاری برای مشروعیتبخشی به حاکمان مورد توجه قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان میدهد که، در دوران بیثباتی سیاسی، دربار تیموریان (بهویژه در هرات) به پناهگاهی برای شاعرانی تبدیل شد که میخواستند در فضایی امن، به مفاهیم عمیق مذهبی و عرفانی بپردازند. عصر تیموری، دوره زمینهسازی برای شکوفایی بیشتر شعر شیعی در دوران صفویه بود. در این دوره، اگرچه شعر ولایی به صورت رسمی و دولتی مورد حمایت گسترده قرار نگرفت، اما بهصورت مردمی و از طریق شاعران عارف و مداحان اهل بیت (ع) به حیات خود ادامه داد و گسترش یافت.
کلیدواژهها