نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرسه عالی ادبیات و علوم انسانی، موسسه آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مجازی المصطفی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

اسلام زن را نیمی از پیکر اجتماع می‎داند و نقش او را مهم دانسته و برای رشد و تعالی انسان و جامعه لازم و ملزوم می‎شمارد. در متون اسلامی زن، جایگاه والایی در اجتماع دارد و مسئولیّت تربیت نسلی مؤمن و معتقد، رسالت حضور او در اجتماع است. در این مسیر لازم است تا زنان مسلمان، اصول و قوانین اسلامی را رعایت ­کنند. از اوّلین ضرورت‎های قوانین اسلامی، رعایت حجاب، پاکدامنی و عفت است. حجاب برتر و چادر نمادی فراتر از پوشش ظاهری است که حامل مضامین فرهنگی، دینی و هویتی عمیق است. اشعار امیری فیروزکوهی و شجاع‌الدّین ابراهیمی به‌خوبی توانسته‌اند این جلوه را در ابعاد معنوی و اجتماعی منعکس کنند؛ جایی که چادر نه تنها به‌عنوان پوشش بلکه به‌عنوان نمادی از وقار، استقلال و ارتباط با ارزش‌های دینی و ملی معرفی شده است. یافته‎های این پژوهش نشان می‎دهد که هر دو شاعر حجاب را در قاب هنری و ادبی بازتعریف کرده و از آن تصویری پویا و زنده ساخته‌اند که توانسته همزمان به زبان معاصر پاسخ دهد و ریشه‌های سنتی را پاس بدارد. حجاب برتر و چادر در سروده‌های آنان به‌عنوان تجلی تقابل و هم‌زیستی سنت و مدرنیته، دینی و فرهنگی، فردی و اجتماعی برجسته شده است. این بازخوانی ادبی، فرصتی ارزشمند برای فهم جایگاه حجاب در فرهنگ معاصر و نقش شاعران معاصر در بازنمایی آن فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
نهج البلاغه.
آملی، جواد (1387)، زن در آینه جمال و جلال، تهران: اسراء.
ابراهیمی، شجاع الدین (1394)، دیوان، تهران: نشر جنگل.
احمدی جلفایی، حمید (1392)، احکام حجاب و عفت در گلستان مرجعیت، انتشارات زائر آستانه مقدسه.
امیری فیروزکوهی، کریم (1393)، دیوان، تهران: زوار.
خرمی مشگانی، ابراهیم (1388)، چرا حجاب؟، تهران: مرسل.
مجلسی، محمدتقی (1386)، بحارالانوار، ج4، چاپ ششم، قم: دارالکتب الاسلامیه.
محمدی مقدم، قربانعلی (1386)، حجاب، مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.