نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.
چکیده
پاداش و کیفر از موضوعات برجستۀ متون عرفانی به شمار میرود و در تمام ادیان الهی به طرق و گونههای مختلف مطرح گردیده است. در هیچ کتاب آسمانی نیست که از پاداش و کیفر اعمال سخن به میان نیامده باشد، تنها وجه تمایز آن در شیوۀ بیان و نوع پاداش و کیفر و زمان و مکان است. فردوسی در جایگاه یک شاعر حکیم و آشنا با متون اسلامی و زرتشتی، با به دست آوردن آگاهی از سرگذشت پیشینیان و مشاهدۀ ناکامی بیدادگران و کامیابی دادجویان، این موضوع اخلاقی را با زبان و بیان گوناگون در قالب حکمتها و آموزههای اخلاقی بیان کرده است. پژوهش حاضر که با تکیه بر روش تحلیلی و توصیفی انجام گرفته است به بررسی جایگاه کیفر و گناهان کیفرمند در شاهنامۀ فردوسی پرداخته است. فردوسی همیشه بر این نکته تأکید دارد که رعایت عدالت و پرهیز از گناهان اخلاقی مانند آز، طمع و دروغ شرط حفظ نظم و آرامش جامعه و استحکام حکومتها است و کسانی که به این گناهان آلوده میشوند، سرانجام کیفر و مجازات خواهند دید. یافتههای پژوهش نشان میدهد که کیفر از دیدگاه فردوسی یک اصل اخلاقی و دینی مهم است که در برقراری عدالت اجتماعی و رعایت اصول اخلاقی تأثیرگذار است و سرانجام کارهای زشت، مجازات و نابودی را به همراه دارد و این آموزه در قالب حکمتها و داستانهای شاهنامه به روشنی بیان شده است.
کلیدواژهها
)