نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرسه عالی ادبیات و علوم انسانی، موسسه آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مجازی المصطفی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

جایگاه زن در شعر معاصر، به‎عنوان یکی از موضوعات مهم ادبیات، همواره مورد توجه شاعران قرار گرفته است. این تحقیق به بررسی تطبیقی جایگاه زن در شعر شاعران معاصر ایرانی و اردو زبان پرداخته است. در این راستا، اشعار شاعران برجسته‌ای همچون سیمین بهبهانی و فاطمه ارکعی در زبان فارسی و پیام اعظمی و عارف سحاب در زبان اردو مطالعه و بررسی شد. تحلیل‎ها نشان می‎دهد که شاعران هر دو زبان به مسائلی نظیر دفاع از حقوق زنان، جایگاه در خانواده، الگوگیری، جایگاه در اجتماع و رنج و مبارزه زنان در جامعه پرداخته‌‎اند. در شعر فارسی، زنان به‎عنوان موجوداتی مستقل و دارای هویّت فردی تجلی می‌‎یابند که پیوسته در جست‎وجوی آزادی و رهایی از قید و بندهای اجتماعی هستند. شاعران ایرانی به نقد ساختارهای مردسالارانه و سنت‌های محدودکننده پرداخته‎اند و به تصویرسازی از رنج‌‎ها و چالش‌های زنان می‌‎پردازند. در شعر اردو، شاعران نیز به اهمیت و شخصیت زنان توجه دارند. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد در این اشعار، زنان به‎عنوان نماد مستقل و همچنین موجوداتی با ارزش و افراد تأثیرگذار در جامعه به تصویر کشیده شده‎اند. نقد اجتماعی در شعر اردو نیز به وضوح نمایان است، جایی که شاعران به محدودیت‌‎ها و چالش‌هایی که زنان با آن مواجه هستند، می‌‎پردازند.

کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.

ابن ابی الحدید، عبدالحمید (1404ھ)، شرح نهج البلاغه ابن الحدید قم: مکتب آیت‌الله مرعشی نجفی.
اربلی، علی بن عیسی (1381)، کشف الغمه، تبریز: بنی هاشمی.
ارکعی، فاطمه (1388)، رویای رنگین، تهران: علم.
اعظمی، پیام (2012)، والضحی، دهلی: امامیه دارالاشاعت، لکهنو: اول.
ـــــــــــــ (2005)، والفجر، دهلی:امامیه دارالاشاعت، لکهنو: اول.
بهبهانی، سیمین (1382)، مجموعه اشعار، تهران: نگاه.
پاینده، ابوالقاسم (1382)، نهج الفصاحه، تهران: دنیای دانش.
شعیری، محمد بن محمد (بی تا)، جامعه الاخبار، نجف اشرف: مطبعه حیدریه.
طباطبایی، محمد حسین (1389)، تفسیر المیزان، چاپ پنجم، قم: انتشارات اسلامی.
 محمدی نیا، اسدالله (1389)، تابستان، بهشت جوانان آنچه باید یک زن و مرد بدانید، چاپ سی ام. قم: بسیط اکبر.