نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مجازی المصطفی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
چکیده
هویّت زنانه به معنای برداشت شخصی یک فرد از خود بهعنوان زن است، که میتواند با جنسیت بیولوژیکی او در هنگام تولد همسو یا متفاوت باشد. این هویّت براساس تصورات، احساسات و تجربیات فرد دربارۀ زن بودن شکل میگیرد و میتواند شامل جنبههایی متفاوت مانند نقشها، رفتارها، ارزشها و ویژگیهای مربوط به زنان باشد. اربابان ادب و شعر فارسی در طول پیدایش ادبیّات و خلق آثار و شاهکارهای ادبیشان در وصف زن، ستایش عشق و زیباییهایش و قدردانی از مقام شامخ او سخنان بلندی گفتهاند و زن را حافظ هویّت و ارزشهای قومی و نژادی یاد کردهاند. دو تن از این شاعران بزرگ فردوسی و ایرانشاه بن ابی الخیر هستند. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تطبیقی بازشناساندن هویّت زنان در شاهنامه و کوشنامه است. در این مطالعه تلاش شد تا با تحلیل نقشها و تأثیرگذاریهای متفاوت زنان در این دو اثر، جلوههای متنوعی از هویّت زنان در مقاطع اساطیری، پهلوانی و تاریخی روشن گردد. در این پژوهش، ابتدا نگاهی گذرﺍ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﻭ جایگاه متون حماسی در ادبیّات فارسی شده است، سپس به معرفی مختصر شاهنامه و کوشنامه و جایگاه زنان در این آثار پرداخته است؛ در فرجام، تحلیلی از ویژگیها و وظایف زنان در این دو حماسه ارائه شده است. نتایج این تحقیق نشان میدهند که نقش زنان در این حماسهها نهتنها بهعنوان شخصیّتهای حاشیهای بلکه بهعنوان عوامل تأثیرگذار در پیشبرد داستانها و ساختارهای اجتماعی و سیاسی آنها مطرح است.
کلیدواژهها
)